आक्रोशित चीनलाई जवाफ दिन भारत तयार हुनुपर्ने !

एजेन्सी । विगत दुई दशकदेखि भारत-चीनबीच प्रतिस्पर्धी सहकार्यका साथै सावधानीपूर्वक निर्माण र सम्बर्द्धन भएको सम्बन्ध जून १५ मा पूर्वीलद्दाखको गलवान भ्यालीमा भएको हिंसात्मक झडपले सम्बन्धमा दरार पैदा गरेको छ । चीनले ठूलो सैन्य शक्तिमार्फत अक्साई चीनमा जबरजस्ती कब्जा गर्न खोजेको छ ।

पूर्वप्रधानमन्त्री मनमोहन सिंहले सन् २००६ डिसेम्बरमा द्रुत गतिमा विकास भइरहेका भारत-चीनको अपरिहार्य प्रतिस्पर्धाको बाबजुद दुबै मुलुकले आ-आफ्नो महत्वाकांक्षाहरूको अनुसरण गर्न सक्ने स्थिति बन्‍नसक्न‍ बताएका थिए । उनले भनेका थिए, “विश्‍वले दुबै मुलुकको विकासको महत्वाकांक्षालाई हटाउन नसक्‍ने स्थिति बन्‍नसक्न‍े मलाई लागेको छ ।”

त्यो समयमा चीनमा हु जिन ताओको नेतृत्व थियो । तर, हुपछि बनेका राष्ट्रपति सी जिनपिङले सहकार्य र प्रतिस्पर्धामा विश्वास गरेनन् । चीनको आजीवन नेतृत्व सम्हालेका सीले चीनलाई कसैले पनि चुनौतीन दिन नसक्‍ने स्थानमा उभ्याउने महत्वाकांक्षा राखे । उनले देङ सिआपिङको १४ विशेषतासहितको सिद्धान्तलाई धोका दिँदै विश्वव्यापी नेतृत्वको दाबी गरे ।

जसरी पछिल्लो समय भारत-चीन सम्बन्ध बिग्रिँदै गएको छ । त्यो अनुरुप भारत-चीन सम्बन्ध पूर्ववत स्थितिमा फर्किनसक्ने अवस्था सिर्जना हुने मार्ग साँघुरिँदै गएको छ । चीनले आफ्नो छिमेकीमाथि नियन्त्रणको व्यवहार देखाउँदै गर्दा भारतीय प्रभाव बढ्दै गएको छ ।

चीन पछिल्लो समय जापानसँग इस्ट चाइना सीममा विवाद सिर्जना गराएको छ भने भियतनाम, फिलिपिन्स र इन्डोनेसियामा साउथ चाइन सीमाको विवादाई बढाएको छ । त्यसैगरी भारतसँको विवाद पनि चर्काएको छ । तर, भारतले भने छिमेकीसँगको सम्बन्धमा सुधार गर्दै लगेको छ ।

सैन्य रणनीति अन्तर्गत पनि जसरी चीन उदाइरहेको छ, यसलाई भारतले नियालीरहेको छ । चिनियाँ गतिविधिहरुमा भारतले निगरानी बढाएको छ । चिनियाँ सेनाले आफ्नो सैन्य शक्तिको परीक्षण गरिरहेको छ ।

नयाँ दिल्लीले पनि यस अवस्थालाई मूल्याकंन गरेर आफ्नो तयारी गर्नु आवश्यक छ । भारतीय रणनीतिकारहरुले पनि उच्चतम रणनीति अपनाउँदै राजनीतिक-सैन्य सहकार्य बढाएर आवश्यक कदम चाल्‍न पूर्ण तयार हुनेपर्ने अवस्था सिर्जना भएको छ ।

ताजा अपडेट

मुकेश चौरसिया हत्या अभियाेगमा पूर्वसभासदसहित १२ जनाविरुद्ध मुद्दा

धनुषा । पर्सा प्रहरीले मुकेश चौरसिया हत्या अभियोगमा जिल्ला सरकारी वकिल कार्यालयमार्फत जाहेरी दर्ता गरेको छ । सत्तारुढ दल नेकपाका पर्साका जिल्ला सदस्य तथा विन्दाविसिनी...

नेपालमा काेराेनाबाट मृत्यु हुनेकाे संख्या ९०० नाघ्याे

काठमाडाैं । नेपालमा काेराेना संक्रमणबाट थप १७ जनाकाे मृत्यु भएकाे छ। याेसँगै नेपालमा काेराेना संक्रमणबाट मृत्यु हुनेकाे संख्या ९०४ पुगेकाे स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयले जनाएकाे...

बिहीबार थपिए २३ सय ६४ काेराेना संक्रमित

काठमाडौं । नेपालमा आज थप २ हजार ३६४ जनामा काेराेना भाइरस संक्रमण पुष्टि भएको छ । याेसँगै नेपालमा काेराेना संक्रमितको कुल संख्या १ लाख ६४...

कांग्रेसले बोलायो केन्द्रीय समिति बैठक

काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसले केन्द्रीय समिति बैठक कात्तिक २१ गते बस्ने भएकाे छ । शुक्रबार दिउँसो १ बजे बैठक बस्ने कांग्रेसका मुख्यसचिव कृष्णप्रसाद पौडेलले जानकारी...

चीनसँगको हिल्सा नाका नखुल्दा महँगो बन्यो हुम्लावासीको दशैं

हुम्ला । चीनसँगको हिल्सा नाका नखुल्दा हुम्लावासीको दशैँ महँगो बनेको छ । सात गाउँपालिका र ४४ वडामा यो वर्षको दशैँ महँगो बनेको हाे ।...

यात्रु नपाउँदा सवारीसाधन बसपार्कमै

डडेलधुरा । विगतवर्षमा चाडवाड मनाउन घर जानेको भीडले सुनसान हुने डडेल्धुरा बसपार्क यतिबेला सवारी साधानहरू भरिभराउ छ । विश्वव्यापीरूपमा फैलिएको कोरोना भाइरसको सङ्क्रमणका कारण छ...

‘वास्तविकता बुझ्न नखोजेर नक्शाको राजनीति र अफवाह फैलाउन खोजियो’

काठमाडौं । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले बडादशैंका अवसरमा ट्वीट गरेको शुभकामनामा प्रयोग भएको निशान छापमा रहेको नक्शामा लिम्पियाधुरासहित नेपालका सबै भाग स्पष्ट देख्न सकिने...

सुदूरपश्चिममा थपिए १३२ काेराेना संक्रमित

धनगढी । सुदूरपश्चिम प्रदेशमा शुक्रबार १३२ जना कोरोना संक्रमित थपिएका छन् । पछिल्लो २४ घण्टामा प्रदेशका ४ वटा प्रयोगशालामा १ हजार १ सय ८० जनाको...

‘रअ’ का प्रमुखसँग भेटेर प्रधानमन्त्रीले राष्ट्रिय स्वाभिमानको खिल्ली उडाए : मोहन वैद्य

काठमाडौं । नेकपा क्रान्तिकारी माओवादीका महासचिव मोहन वैद्य किरणले प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले भारतीय 'रअ'का प्रमुख सामान्तकुमार गोयलसँग भेट गरेर कुटनीतिक मर्यादा र राष्ट्रिय...

चर्चित

एकैदिन थप ४२६ जनामा कोरोना संक्रमण

काठमाडौं । नेपालमा एकैदिन थप ४ सय २६ जनामा कोरोना भाइरसको संक्रमण देखिएको छ। स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयका प्रवक्ता डा जागेश्वर गौतमका अनुसार ४२६...

चीनसँगको हिल्सा नाका नखुल्दा महँगो बन्यो हुम्लावासीको दशैं

हुम्ला । चीनसँगको हिल्सा नाका नखुल्दा हुम्लावासीको दशैँ महँगो बनेको छ । सात गाउँपालिका र ४४ वडामा यो वर्षको दशैँ महँगो बनेको हाे ।...

मुकेश चौरसिया हत्या अभियाेगमा पूर्वसभासदसहित १२ जनाविरुद्ध मुद्दा

धनुषा । पर्सा प्रहरीले मुकेश चौरसिया हत्या अभियोगमा जिल्ला सरकारी वकिल कार्यालयमार्फत जाहेरी दर्ता गरेको छ । सत्तारुढ दल नेकपाका पर्साका जिल्ला सदस्य तथा विन्दाविसिनी...

बिहीबार थपिए २३ सय ६४ काेराेना संक्रमित

काठमाडौं । नेपालमा आज थप २ हजार ३६४ जनामा काेराेना भाइरस संक्रमण पुष्टि भएको छ । याेसँगै नेपालमा काेराेना संक्रमितको कुल संख्या १ लाख ६४...

देशभरि कति जिल्लामा निषेधाज्ञा?(नामसहित)

काठमाडाैं । देशका ४८ जिल्लामा निषेधाज्ञा जारी गरिएको छ । कोरोना भाइरसकाे संक्रमण फैलिन नदिन देशका ती जिल्लामा निषेधाज्ञा जारी गरिएको हाे।आफ्नो जिल्लामा निशेधाज्ञा...

काेराेना कहर: संक्रमितलाई लगाइने खोपमा कालोबजारी गर्ने स्वास्थ्यकर्मी पक्राउ

वीरगन्ज । कोरोना संक्रमितको उपचारमा प्रभावकारी मानिएको रेम्डेशिभिर नामक इन्जेक्सन (खोप)को कालोबजारी गरेको आरोपमा प्रहरीले एक स्वास्थ्यकर्मी र एक भारतीय नागरिक गरी २ जनालाई...

सुशान्तसिंह राजपूतका घरेलु सहयोगी पनि पक्राउ

एजेन्सी । केही महिनाअघि आत्महत्या गरेका भनिएको बलिउड अभिनेता सुशान्तसिंह राजपूतका घरेलु सहायक दीपेश सावन्त पक्राउ परेका छन् । सुशान्त सिंह राजपूतको मुद्दा चलिरहेका...

चीनबाट ल्याइएका रेल तथा जहाजहरु काम नलाग्‍ने अवस्थामा, भारतबाट नेपाल पुग्दै रेल

काठमाडौं । चिनियाँ जहाजका कारण नेपाल वायुसेवा निगम तनावमा परेको छ । विशेषगरी ६ वटा चिनियाँ जहाजले निगमको तनाव बढाएको हो । विगत ५...

‘जुनमा हेरूँ तिमीलाई’ सार्वजनिक (भिडियोसहित)

काठमाडौं । गायक इन्द्रजित मिजारको स्वरमा ‘जुनमा हेरूँ तिमीलाई’ को म्युजिक भिडियो सार्वजनिक भएको छ। प्रेमिल शैलीको गीतमा शब्द हाल अमेरिकामा बसेर आफ्नो संगीत यात्रा...